Kerstlied, tekst en vertaling
Een 'macaronisch' lied: In dulci jubilo met diverse vertalingen.
In dulci jubilo is een traditioneel kerstliedje met een macaronische tekst, d.w.z. een mengeling van Latijn en volkstaal (i.c. Duits). De tekst wordt toegeschreven aan een Duitse mysticus: Heinrich Seuse circa 1328. De overlevering zegt dat Seuse in een visioen engelen hoorde zingen die hem opriepen om met hen mee te zingen en te dansen in aanbidding voor het Christuskind. Dit lied is hiervan dan de neerslag. Als je het zingt, moet je dus niet zingen met je verstand, maar met je gevoel. Je hebt immers zopas een glimp opgevangen van Gods liefde voor de mensen. Dat kan prima in de Middelnederlandse versie (zie onder - waaraan overigens een maria-vers is toegevoegd). De Hernhutterse versie is mij wat te zwaar op de hand. De letterlijke vertaling van de Latijnse zinnen vindt u onder de tabel. Daar ook een link naar een vierstemmige zetting met melodie in de tenor (1544). Bij het zingen moet u er bij de 3de en 5de regel op letten of er een opmaat is of niet. Maar dat wijst zich vanzelf (gewoon proberen).
| versie ca. 1440 | Middel-Nederlands | NL Hernhutters liedboek (?) |
|---|---|---|
|
In dulci jubilo, |
In dulci jubilo, |
Komt, zingt nu allen blij, |
|
O Jesu parvule, |
O Jesu parvule, |
Zoon Gods, voor wie ik kniel, |
|
O Patris charitas! |
God heeft met ons geduld, |
|
|
Ubi sunt gaudia? |
Ubi sunt gaudia, |
Waar is de plaats der vreugd, |
|
[later toegevoegd] |
Maria nostra opes, |
Vertaling van de Latijnse zinnen:
PDF bestand met 4-stemmige zetting: https://www1.cpdl.org/wiki/images/2/2c/Anonymous - In dulci jubilo.pdf
Zopas ontdekt (2022)
Een versie van Ad den Besten, die in de jaren 1970 in de running was voor opname in het liedboek (1973), maar het niet heeft gehaald (gepubliceerd in Een plaats ontzegd, p. 60). Kan slechter.
1 Juicht allen, weest verheugd,
ja zingt en zegt vol vreugd:
‘Onze liefste wensen
zijn in dit kind vervuld,
dat is de zon der mensen,
in neev’len nog gehuld.
Hij hier in de stal
is ons een-en-al.’
2 O Zoon van God in ’t stro,
ons hart bemint U zo.
Gij komt met uw goedheid
in onze boze staat,
met troost in onze droefheid
en toont ons Gods gelaat.
Zijn we onszelven moe,
trek ons naar U toe.
3 God heeft met ons geduld:
zijn Zoon delgt onze schuld.
In ons donker lijden,
zeer ver bij God vandaan,
zocht Gij ons op en leidde
ons naar een nieuw bestaan.
God schonk ons in U
hemel hier en nu.
4 Geen groter zaligheid,
dan waar Gij zelve zijt,
waar de eng’lenkoren
met al uw heil’gen saam,
o Jezus, laten horen
de lofzang op uw naam.
Heer, ach, waren wij
U reeds zo nabij!
Hannoversches Gesangbuch 1646
Naar ‘In dulci jubilo’ (14e eeuw)
Vertaling Ad den Besten, geb. 1923
Voor achtergrond bij andere kerstliedjes (Nu syt wellekome, Stille nacht, Midden in de winternacht, De herdertjes lagen bij nachte, Er is een roos ontloken) klik hier; of hier als u eens wat anders wilt.
Tot slot de Engelse versie: