---

J.G. Herder: Das Kind der Sorge

(= bewerking van Hyginus fabulae)

 

Ooit, bij een zacht murmelende stroom, 

zat Zorg terneer, en peinsde.

In gedachten verzonken

vormden haar vingers uit leem een beeld, 

 

"Wat maak je daar, o godin?" 

Sprak Zeus, die net naderde; 

"Een beeld, gevormd uit klei,

beziel het, ik smeek het u.”

 

“Vooruit,” zei Zeus, en blies er leven in, —
“Het leeft!  En nu behoort dit schepsel mij!”

Waartegen Zorg haar stem verhief en zei:

"Nee, laat het Heer, laat het mij

 

Mijn vingers hebben het gevormd." 

— "Mijn adem gaf de leem het leven,"

zei Zeus. En terwijl ze twisten, 

Trad plots ook Gaia naar voren

 

"Het is van mij! Zij heeft het, 

uit mijn schoot getrokken, dat kind.”   [die klei]

"Welaan" zei Zeus, “Maar wacht:

Daar komt Kronos aan: laat hem beslissen."

 

Kronos sprak: "Het hoort u allen toe

Zo heeft het hoge lot beschikt:

Jij, die het ‘t leven gaf,

Neem het maar terug, als het sterft.

 

En jij Aarde, neem dan zijn lijf

want meer komt u niet toe.

En aan u, zijn moeder, Zorg,

vertrouw ik het toe, zolang het leeft.

 

Zolang het ademt, zult gij het niet verlaten,
is uw kind geheel aan u gelijk, 
— zal het dag in, dag uit, vol moeite leven

tot het graf hem van u bevrijdt.

 

Deze uitspraak werd vervuld:

‘Mens’ heet dit schepsel.

Zijn levenstijd komt toe aan Zorg,
zijn stof aan Aarde, —zijn ziel aan God.

 

Duits origineel kunt u hier vinden, J.G. Herder, Zerstreute Blätter (Dritte Sammlung), 1787

 

Bijgedachten

U moet gewoon zelf het gedicht lezen, en op u laten inwerken. En er wat over mijmeren. Als u dat gedaan heeft, dan mag u verder lezen, als u dat wil.

Zorg is de eeuwige metgezel (zelfs de moeder’ van) de mens, zo onthult ons Hyginus in zijn Latijnse fabel (vroeger veel gebruikt als leerboek eenvoudig Latijn). J.G. Herder vond het blijkbaar de moeite waard om die gedachte in een gedicht aan de Duitsers door te geven.
Een grondtrek van ons bestaan als mens in de tijd.
En zoals veel wezenlijke aspecten van ons bestaan zitten daar twee kanten aan… En die zijn met elkaar verbonden. In aanleg (in principio) heel positiefs, natuurlijks…

zorgen voor, zorg besteden aan, een hart hebben voor, je om iets bekommeren…maar dat kan zich dus ook tegen je keren, beginnen te kwellen:

-       De zorg die je besteedt aan mensen, dingen, jezelf…

-       Daardoor ga je je hechten, aan mensen, dingen En dan komt de angst om de hoek… start to worry

-       de angst dat je ze kwijtraakt – dingen: dat ze beschadigd worden, mensen, dat ze gekwetst worden, je ontvallen.

Bezorgheid komt voort uit zorg. care kan licht transformeren in worry  

Zijstap: Werpt al uw zorg/bekommernis op de Heer, want Hij zorgt voor u (zegt 1 Petrus 5,7, daarbij Psalm 55 citerend (in het Grieks): μέριμναν (solicitudinem) worry – μέλει (cura) care. Moderne vertaling: Want jij Gaat GOD ter harte. You matter to God.  

Zijstap naar de bekende evangelietekst: Weest niet bezorgd (Don't worry) ... kijk naar de vogels en de bloemen. Die doen dat toch ook niet. Dat wringt eigenlijk: "Wat komen die vogels daar doen?" in de vergelijking. Ja, ze zijn zorgeloos, hoe schoon. Zij wel, want ze zijn zich niet bewust van het leven zo, zoals wij het zijn.

Elegante oplossing: Onbezorgd zijn = niet door zorgen bedrukt. De zorgen zijn er wel, je hebt ze, je maakt ze je, maar ze ‘hebben’ jou niet. Je wordt er niet door verlamd, angstig… je kunt doorgaan, rustig (nu ja) wachtend wat komen zal, gebeuren, geschieden. Kome wat komt…

Zorgeloos = je verwaarloost (veronachtzaamt) de ‘zorg’ die nodig is. Je bekommert je niet om de dingen die essentieel zijn. t.o.v. ‘het zijn’ (mensen, dingen, mijzelf) tegenovergestelde van zorgeloos is zorgvuldig… 

-       Zorgeloze vogels = dat kan want zij leven ‘onbewust’.

-       De mens die zorgeloos leeft blijft onder z’n niveau als mens. Hij is ‘bewust’

 Bewustzijn van het leven, doet de noodzaak tot zorg (zowel negatief als positief) ontwaken.

Cura gaat je hele leven mee (je metgezel Hyginus/Herder).

- 't Zijn ook hier de gewone dingen, die 't 'm doen (veroorzaken): overleven (eten, drinken, kleding). dus ook als een last (ook bij Herder) , die je niet zomaar kunt afwerpen op bevel. Het is een metgezel for life... De moeite en zorg duurt precies zolang als het leven…En ook daar hoor ik de Psalmist:  “En wat daarin onze glorie was, het was moeite en zorg” (Ps 90)