Deze 7de eeuwse hymne is zeer populair geweest in de
Middeleeuwen. Ook bewerkt, uitgebreid, omgevormd, en vertaald. In de 17de
eeuw is de Latijnse hymne bijna volledig omgewerkt (total
make over. Enkel het eerste couplet bleef ongeveer behouden.
De rest is zodanig omgewerkt, dat het eigenlijk een ander lied is
geworden. Zie voor meer info mijn
website. Daar kunt u ook de Latijnse originele vergelijken, incl.
Engelse vertalingen). Van dan af is het Creator alme siderum.
Hieronder beide versies, beter : beide hymnen in het Nederlands.
J.W. Schulte Nordholt heeft namelijk beide vertaald en zelfs
meerdere keren. De oerversie is opgenomen in zijn bekende boek uit 1967:
Hymnen (uitgave samen met Jan van Biezen, die de melodieën
verzorgde). De latere versie had Schulte Nordholt al in 1964 vertaald (Hymnen
en liederen. Een bloemlezing). Hij heeft die versie
geüpdated voor het Liedboek (1973, gezang 226), gebruikmakend van zijn latere
vertaling van de oerversie. [voor de liefhebbers: Vers 4 is
vervangen door de oerversie en vers 6 (doxologie) is
toegevoegd.]
Zingen? 8-8-8-8 . Het liedboek, gezang 226, biedt de middeleeuwse
melodie (mooi), maar u kunt het ook zingen op Psalm 134, of de avondzang
(Christe die du bist dach ende licht, gezang 386). En nog veel
meer. Let wel op de sfeer.
Persoonlijke appreciatie: Geef mij de oerversie maar ! De 17de eeuwse
make-over is qua inhoud erg cliché en abstracter (=dogmatischer, minder
beeldend).
| Conditor alme siderum (oerversie, 7de eeuw) | Creator alme siderum (make-over uit de 17de eeuw) |
|
Gij die der sterren schepper zijt, Gij ziet in uw erbarmen groot De wereld zinkt in avond neer, Voor uw immense majesteit, De zon zorgt voor haar ondergang O Rechter die het oordeel spreekt, U, koning Christus, onze Heer, |
1 Gij die der sterren schepper zijt, 2 Opdat de wereld niet vergaat 3 Gij draagt aan 't harde kruis gehecht 4 Gij die in hoge glorie blinkt,
5 Wanneer Gij zetelt ten gericht 6 Lof, eer en macht en majesteit |
Schulte Nordholt/Van Biezen, Hymnen, 1967 Het cursieve couplet (Dick Wursten) is nodig voor de voortgang van gedachten. |
J.W. Schulte Nordholt, Hymnen en liederen, 1964 |