Klik op een prent voor de grote afbeelding. De
afbeeldingen zijn — voor zover mij bekend — afkomstig uit het publiek
domein, grotendeels gevonden in de Web
Gallery of Art. Bij verschillende prenten leidt achtergrond
naar de bijbehorende passage in het lopende artikel La Madeleine.
De bijbelse gestalten
N.N.De
onbekende zondares zalft, tijdens het gastmaal (symposium) bij
Simon, de voeten van JezusGebrandschilderd
raam, ø 25 cm · ca. 1520 · Rijksmuseum, Amsterdamachtergrond →Rogier van der WeydenMaria met haar kostbare nardusmirreOlieverf
op paneel, ca. 1450 · Musée du Louvre, ParijsMeester van het Leven van
de Heilige MaagdChristus aan het
kruis met Maria, Johannes en Maria Magdalena aan de voet van het
kruisEik, 1465–70 ·
Wallraf-Richartz-Museum, KeulenMaria
is als welgestelde discipel van Jezus als enige rijkelijk
gekleed. De vanitas-symboliek is al aanwezig aan de voet van het
kruis.Duccio di BuoninsegnaJezus verschijnt aan Maria Magdalena (Noli me
tangere)Tempera op hout, 1308–11 ·
Museo dell'Opera del Duomo, SienaKlassieke
'Noli me tangere'-scène: Maria wil Jezus vasthouden en wordt
teruggewezen. Jezus verschijnt als opgestane Heer, met de
overwinningsvaan aan zijn kruisstaf.achtergrond →Fra AngelicoNoli me tangereFresco,
166 × 125 cm, ca. 1450 · FlorenceZoals
alleen Fra Angelico het kan — let op de schop die de
tuinman/Jezus achter zijn halo verstopt. Een voorbeeld van de
opgestane als 'hovernier' achtergrond →CaravaggioMartha
vermaant haar zuster MariaDit is Maria van Bethanië (zus van Martha), ze is
echter al gefuseerd met Maria Magdalena, want zit voor de
spiegel. In het bijbelverhaal is Maria juist zeer vroom.achtergrond →
De boetvaardige Maria
Titiaan (Tiziano Vecellio)De boetvaardige Maria Magdalena (eigen kopie
naar verloren origineel)Olieverf op
doek, ca. 1560 · Hermitage, Sint-PetersburgTrendsettend
schilderij voor het genre 'boetvaardige Magdalena'. De schedel
als vanitas-symbool rust op haar knieën. Zie de volgende
afbeelding als huiselijke variant.achtergrond
→Georges de La TourDe Magdalena met het nachtlichtOlieverf
op doek, 1630–35 · Musée du Louvre, ParijsGenrestuk
'boetvaardige Magdalena', razend populair in het 17de-eeuwse
Frankrijk.Gregor ErhartDe heilige Maria MagdalenaGepolychromeerd
hout, ca. 1500 · AugsburgOok bekend
als La belle Allemande, de 'Duitse schone'. Haar
naaktheid (waarom zou Maria Magdalena naakt zijn??) en het lange
haar verraden de invloed van de Egyptische Maria.achtergrond →DonatelloMaria
Magdalena (detail)Hout, 188 cm, ca.
1457 · Museo dell'Opera del Duomo, FlorenceDe
oude Magdalena, getekend door haar boete, nog steeds enkel
gehuld in heur haar. Bij restauratie ontdekte men dat het beeld
oorspronkelijk polychroom moet zijn geweest.
Maria van Egypte
N.N.De
Egyptische en abt ZosimusInitiaal
(60 × 60 mm), Catalonië, 15de eeuw · Breviarium van Martinus van
Aragon, Bibliothèque nationale de France, Parijs (ms. Rothschild
2529, fol. 354v)achtergrond
→GiottoAbt
Zosimus geeft de mantel aan MariaFresco,
1320 · Magdalenakapel, Onderkerk van San Francesco, AssisiJusepe (Giuseppe) de RiberaMaria Aegyptiaca1641
· Musée Fabre, MontpellierDe oude
kluizenares, met de mantel van Zosimus.
De reis naar Marseille
AnoniemMaria
landt, met Martha en Lazarus, bij Marseille en bekeert de
bevolking aldaarMuurschildering,
16de eeuw · basiliek van Saint-Quentin (eigen foto)Let op: zoals in een stripverhaal is er meer dan
één tafereel te zien.achtergrond
→GiottoDe
reis van Maria Magdalena naar MarseilleFresco,
1320 · Magdalenakapel, Onderkerk van San Francesco, Assisi
De heilige grot van Sainte-Baume
GiottoMaria
Magdalena in levitatieFresco, 1320 ·
Magdalenakapel, Onderkerk van San Francesco, AssisiTilman RiemenschneiderMaria Magdalena omringd door engelenHout, 187 cm, 1490–92 · Bayerisches Nationalmuseum,
MünchenLet op hoe Maria als de
Egyptische niet enkel gehuld is in heur hoofdhaar, maar geheel
begroeid is met haren. Ook de volgende afbeelding beeldt
hetzelfde tafereel uit de Maria-legende af.achtergrond →Lorenzo di CrediDe engelen brengen de communie naar Maria MagdalenaTempera op hout, 51 × 38 cm, ca. 1510 ·
Christelijk Museum, Esztergom, HongarijeLet
op hoe Maria de communie vanuit de hemel ontvangt en hoe haar
attribuut, het flesje met olie, op aarde achterblijft.
De hele legende in één altaarstuk
Lucas Moser (?)
Altaarstuk in de kerk van Maria Magdalena, Tiefenbronn
15de eeuw · Tiefenbronn
Alle relevante verhalen van de samengestelde Maria
zijn hier bijeengebracht, op het Noli me tangere na. Boven:
Betanië — Maria wast Jezus' voeten terwijl Martha het werk
doet. Links: de aankomst te Marseille. Midden, onderaan: de
slapende heiligen; daarboven verschijnt Maria in een droom aan
de vorstin en belooft haar een kind. Rechts: de laatste
communie van Maria te Saint-Maximin, enkel gekleed in haar
eigen haar — de Boetvaardige en de Egyptische in één. Klik
door voor de details.