Genesis, het boek der wording

Extra bijsluiter leerhuis Antwerpen (29/01/87)

Kernwoord in Genesis, zeker in Gen 1–11, is ’éllè toledoth’, dat wil zeggen: dit zijn de ‘verwekkingen’ (NBG: geslachten, geboorten, ontstaan, geschiedenis…).

Verwekking = wording (Grieks ‘Genesis’) = nieuw begin.

In Gen 1–11 staat tegenover wording de verwording = afbraak, val, verval, moord (zondeval, torenbouw enz.).

Dit alles levert een interessante structuur op (zie ‘Naderen om te horen, blz. 15). Over heel Genesis levert dit de volgende opbouw op:

Toledoth-schema van Genesis TOLEDOTH Hemel en aarde ADAM 10 generaties NOACH Sem Japhet Cham volkenvolken volkenvolken 10 generaties TERACH Nahor + Milka HaranLot ABRAHAM LabanRebekka LeaRachel Ismaël12 vorsten IZAAK Ezau JAKOB 12 zonen 70 zonen + Rebekka + Lea, Rachel Bilha, Zilpa 1 – 2:4a 5:1 – 32 6:9 – 9 10:1 – 32 11:10 – 26 11:27 tot en met 25:11 25:12 – 17 25:19 – 20 36:1.9 37:2 [35:22b – 26] [46:8 – 27]
Onderstreept: de vindplaatsen van de formule ’éllè toledoth’.

Algemeen

Gen 1–5 de ‘wording’ der wereld (2:4a) en der mensen (5:1)
6–10 de ‘wording’ van Noach (6:9) en zijn zonen (10:1)
11–25 de ‘wording’ van Sem (11:10) en Terach (11:27)
25–35 de ‘wording’ van Ismaël (25:12) en Izaäk (25:19)
36–50 de ‘wording’ van Ezau (36:1.9) en Jakob (37:2)

Het woord ‘toledoth’ komt 11 keer voor en duidt op 10 ‘wordingen’(Ezau 2x). De tekstplaatsen zijn in de rechterkolom onderlijnd

Hoofdlijn

De ‘verwekking’ van de eerstgeborene, die samenvat en de geschiedenis van zijn geslacht pars pro toto voortzet.

Naast de thematiek van de ‘eerstgeborene’, welke problematisch wordt vanaf Abraham (onvruchtbaarheid der aartsmoeders), komt nu heel sterk de thematiek van de ‘zoon en zijn broeders’ naar voren. Denk aan: Izaäk–Ismaël, Jakob–Ezau, Jozef–broers.